Domestic violence against women is a social problem that arises due to unequal power relations between women and men. Domestic violence against women seen all around the globe is an infringement of human rights of women. 

The study carried out by the WHO in 2002 revealed that the percentage of women who have been subject to violence by their partner changes between 10% and 69% all around the world (10% being the lowest and 69% being the highest). The same study has shown that 20% to 70% of women who have been subject to violence have not told it to anyone or only to very close friends or family members. It was also found out that the percentage of women who have applied to security forces or any other institution to ask for help is very low. Domestic violence against women is one of the most important problems women face in Turkey. Although the problem faced in Turkey is multidimensional, the number of studies carried out in this field is very limited. Therefore, it is not possible to get up-to-date data about the number of women who have been subject to violence as well as the type of violence. The limited number of research carried out and the observations of the institutions operating in this field reveal the dimensions of violence. A large-scale research conducted by the Family Research Institute showed that physical violence against women by partners is 35% and all types of violence is 53,6% (1995). 

According to the research conducted by the Hacettepe University Population Studies Institute, Ministry of Health Mother-Child Health and Family Planning General Directorate, 39% of women consider the following as a fair justification to be beaten by her husband: “overcooking the meal, responding back to his husband, spending money for unnecessary things, neglecting taking care of children and refusing sexual intercourse” (2004).

According to the “Domestic Violence against Women Report in Turkey” published in 2009, 15% of married women are subject to sexual violence and the percentages in Northeast Anatolia and Central Anatolia are the highest.  42% of women have been subject to physical violence and this percentage goes up to 56% in women who have only completed primary education. More than 100 thousand women have been subject to sexual attack between 2005 and 2010 but 40% of these women have not filed a complaint about it. This indicates that the statistics do not reflect the current situation completely. 

It is also seen that there is a significant increase in the number of women murdered.  According to official figures, 66 women were murdered in 2002, 83 in 2003, 663 in 2006, 1011 in 2007, 806 in 2008 and 953 in the first seven months of 2009. According to unofficial figures, 129 women were killed in the first six months of 2011.

Although it is difficult to talk of certain findings with respect to the reasons for such increase that is also evident in statistics in domestic violence against women, a few points can still be emphasized. 1) There is increase in the number of cases recorded. Awareness has risen in public institutions thanks to the work done in these institutions as well as the circulars issued and reforms made; the number of women who have been subject to violence but who used to be sent back home without getting her complaint filed in the police station decreased. In other words, there are now records kept about women who go to police stations and file a complaint. This can also be interpreted as there is increase not in the number of violence cases but in the number of cases recorded. 2) Likewise, there is also increase in the number of women who have been subject to violence and who have applied to public institutions. Violence which used to be considered as a domestic – private issue is now perceived by women as an infringement of a right. 3) Changes have taken place in domestic relations due to dynamics such as social change, economic structure etc. and this has also played a role in the increase of domestic violence against women. 

WHERE HAS TURKEY COME IN VIOLENCE AGAINST WOMEN? 

It was 24 years ago when Turkey heard for the first time that violence against women is a crime and that it is a situation that could be revealed and objected to. It used to be a “private”, “domestic” issue until then; but the feminists who thought “what is private is political” organized a demonstration in the Yoğurtçu Parkı in Kadıköy İstanbul in 1987 and it was the very first attempt to break the routine.  Although they were only about a thousand that day, what made women go out on streets that day was a sentence, recorded in the minutes of that case, uttered by Mustafa Durmuş, the judge of a lawsuit of a woman who wanted to divorce her husband as she was beaten by him: “There is no need to make a decision to divorce them. According to our traditions, a woman should always be beaten and be pregnant!” Actually Mustafa Durmuş is not the only one to blame in this decision; he just made the historic move to officially record a crookedness that dominated the whole justice system of the Republic of Turkey and the mindsets of those who implemented this justice system. And probably he did a very good thing; because that decision led to public indignation, the female movement gained a significant momentum after that day and Turkey had to take big steps in time in the field of violence against women. Laws, workplace practices, behavior on streets were all scrutinized, questioned and discussed; domestic violence became known as a crime. The Civil Code and the Turkish Penal Code that allowed for numerous discriminations against women such as getting married at an early age, raping, permission from husband to work, considering men as the leader of the household, reduction in penalty if the woman raped is a whore, domestic sexual violence and many more severe discriminations against women underwent significant modifications in 2000s.   For instance, honor killings upon family assembly decision are severely punished; young men used to commit such crimes in order to receive fewer penalties but this is no longer possible and instigators are now criminalized.  Sexual crimes which used to be considered as “Crimes Committed against the Society” are now under the section of “Crimes Committed against Individuals”. Concepts such as decency, tradition, chastity, honor, ethics, immoral, obscene behavior have been removed from laws.  The scope of sexual crimes has been extended and their penalties have become more severe; sexual harassment at work is now considered a crime. The unbelievable concept of “upon the consent of the child” in regulations about sexual abuse of children has been removed. Marital rape is criminalized. Articles differentiating women as married, single, virgin, non- virgin, woman and girl have been changed. Articles about those save the committer of raping from penalty if he marries the victim and that make raping legitimate have been removed. The Law on the Protection of Families which is about protection from domestic violence and which has been idle since 1998 is now in force. The Hürriyet Newspaper contributed greatly to fighting against violence with its No! To Domestic Violence Campaign since 2004, its publications, organizations and the first and only Domestic Violence Hotline of Turkey operating 24/7.

All of these were taboos only 24 years ago that no one has ever thought of breaking. If some women did not go on streets saying no to men’s violence with their purple needles, if they did not blow purple whistles to the minister who said “flirting is acting like a whore”, these taboos would have not been broken. The perception that this was only the business of women who were victims of such situations would have continued; all of the influential and competent state institutions would have still not been willing to take responsibility. One of the responsibilities taken was the statistics about women who have been subject to violence and who have been killed; these were so unimportant in the past that it was not even worth to keep statistics about.

Probably it is thanks to the impact of the EU harmonization process that even the directorates reporting to the Prime Ministry accept that “violence against women is one of the most important problems like in the rest of the world” and they try to find solutions to the problems through researches conducted, statistics kept, laws and regulations. But violence never stops. According to one of the latest reports of the General Directorate on the Status of Women, the percentage of women who have been subject to physical violence by their husbands or ex-husbands is 39%. The percentage of women who have been subject to emotional violence at any given period in their lives is 43,9%. The percentage of those who have been subject to sexual violence only is around 15,3%. The percentage of experiencing physical or sexual violence together is 41,9%. Every one of four women gets wounded as a result of the physical violence experienced. There are also those women who cannot tell about the violence experienced to anybody: 48,5%. Every one of ten women has been subject to physical violence during pregnancy. The most common type of violence is the women exposed to violence by their husbands. And quite a high number of those that should not be underestimated finish with murder.

Turkey used to believe immediately that the woman was a “bad woman” with its social approach, police forces and justice system and has always approached men with understanding and patted them in their back when they said “I killed her to restore my honor” and it was far too late when Turkey has finally realized the “honor killings” that killed mostly women (and sometimes men who helped them).    Frankly speaking, it took the NGOs for women quite a long time to have to realize by the pressure from the media. The state was very late to take care of this cruelty and the figures that keep increasing slowly came to daylight. According to official statistics, 83 women were killed in Turkey in 2003, 164 in 2004, 317 in 2005, 663 in 2006, 1011 in 2007, 806 in 2008 and 953 in the first seven months of 2009. According to unofficial data (bianet.org), 217 women were killed in 2010 and 105 women were killed in the first five months of 2011. Moreover, an important portion of those killed had applied to official authorities saying “my husband will kill me” and had asked for protection.

Laws have changed, they now protect women more than before, for example, the father of those two girls is sentenced twice to aggravated life imprisonment. However, there is not much decrease in the sympathy shown by the judicial system to men who have committed “honor crimes” or various other crimes against women with this justification. This patting in the back article is again included in the new law as “unjust provocation”: If the man claims that he had seen the wife/sister/daughter he killed going around with other men or “was just seen”, that he was deceived, “made fun of his manhood” etc., the man continues to enjoy reduced sentence under the protection of this article. Moreover, if he is respectful to the judge during the lawsuit process, there is an additional article called “good conduct abatement”. The judges of this country felt comfortable to reduce the sentence given to a husband after having put out his cigarette on his wife, bit her and beaten her with a stick that had rusty nails on it and then “sent her to hospital”. Or reduced the penalties of 26 men who had a sexual relation with –actually who raped- a 13-year old girl saying that “the girl was fully aware of what she was doing”.  The state also opened the way for reduced sentence for a child abuser saying that “her psychology is not affected at all”.  Was that child aware of what she was doing, what was done to her? The judiciary system of the Republic of Turkey which still looks into the crookedness of “sexual intercourse with a child” with crossed-eyes and which still discuss the issue over crookedness such as the “consent of the child”, it has not yet taken on its agenda seriously the issue of “the sexual abuse of children”. The state almost prohibits seeing and talking about such issues. Those children who have come to know sexual violence which is one of the worst forms of violence are not considered important enough to be a subject matter for statistics.

According to the WHO forecasts, 150 million girls and 73 million boys under the age of 18 all around the world in 2002 were either forced for sexual intercourse or were subject to other types of sexual violence. As most of such incidents are not reported and as a national record is not kept, it is impossible to know the figures. The first official statistical information about this issue is the data coming from Domestic Violence against Women Research in Turkey; 7% of these women have been subject to sexual abuse before the age of 15.  60% of the attackers are the people they already know. According to the clinical studies carried out by Assoc. Prof. Ufuk Sezgin from the University of Kocaeli, the attackers are 57% their own fathers, 4% their own brothers, 13% close relatives, 26% second degree relatives.  In law cases for which a legal application has been made and the lawsuit has been completed, the culprit is the father in 39% of the cases. When modifying the Turkish Penal Code, this type of crime was also clarified; crimes committed against children under the age of 15 are covered under a separate article with the heading of “Sexual Abuse against Children” for the first time. If the crime is committed by the mother, father, relatives, official staff, babysitters, teachers or health staff in charge of taking care of the child, this is considered as matter in aggravation.  However, Turkey “cannot touch upon” the child abuse problem especially those of domestic nature sufficiently, as this is still a serious taboo as there are obstacles set in order to prevent covering the issue in the media and analyzing it.

WHO (2002). “World Report on Violence and Health”.

http://bianet.org/bianet/bia-medya-gozlem/133495-erkekler-haziranda-24-kadin-oldurdu

There is no one woman mayor within the 16 Metropolitan Municipalities of Turkey. Only 26 out of 2903 Mayors are women.

Only 1471 out of 32392 Municipality Assembly Members are women.

Only 115 out of 3281 City General Assembly Members are women.

Only 2 of every 100 district governors are women.

As of May 2008, there is no one woman governor among 155 governors of Turkey; only 5 vice governors and 16 local governors are women.

Out of 177 ambassadors of Turkey only 18 of them are women; out of 65 consul generals 11 of them are women; out of 1062 staff working holding diplomatic status and working in foreign offices, only 300 are women.

The percentage of women working in decision making organs of political parties that have a group in the Turkish Grand National Assembly is 39,5% in BDP, 20,6% in CHP, 17% in AKP and 4% in MHP.

Turkey is the 16^th largest economy in the world whereas it is the forth from the end of the list in terms of women’s participation in economy.

Every 59 out 100 women in the EU that Turkey is targeting to become a member of is working whereas in Turkey this number is only 22.

Research shows that a 5 point increase in the employment of women would decrease poverty by 15%, in Turkey 62% of women whose age is fine for working. i.e. 12 million women are doing housework.

Every 42 out 100 women working are working in the agricultural sector and almost none of them get paid for this. Only 20 out of 100 women living in cities join the workforce, 62% of women who are outside the workforce have stated that they are full time housewives.

58 out of every 100 women have no social insurance.

Only 6 of every 100 employers in Turkey are women.

Only 9% of real estate owned belongs to women.

The percentage of women who have been subject to domestic violence in Turkey is 39%. However, there are only 65 shelter homes for women who are victims of violence in Turkey.

Siz de kadına ve çocuklara karşı şiddetle mücadelede bir katkınız olmasını istiyorsanız Aile İçi Şiddet Acil Yardım Hattı’na destek için AİS yazıp 6643’e mesaj gönderebilirsiniz. Gönderilen her mesajla bağışlanan 5 Türk Lirası, şiddete maruz kalan kadınlara umut ışığı olacak.

Aile İçi Şiddet Acil Yardım Hattı bugüne kadar 14 bin mağdura destek oldu

Türkiye’nin ilk ve tek 7 gün 24 saat açık “Aile İçi ŞiddetAcil YardımHattı” 2007 yılından bu yana da şiddet mağdurlarına psikolojik, hukuki destek sağlıyor, acil durumda olan vakaları polis ve Sosyal Hizmetler’le işbirliği yaparak koruma altına aldırıyor. Hattın telefonlarına sadece bu konuda eğitimli psikologlar bakıyor ve hukuki soruları deneyimli hukukçular yanıtlıyor. Acil Yardım Hattı bugüne kadar 14 bine yakın şiddet mağduruna destek verdi. Aralarında 1.224’ü can güvenliği açısından acil durumdaydı. Acil Yardım Hattı Türkiye’nin81 şehrindenve 13 ülkeden çağrı aldı.

Aile İçi Şiddet Acil Yardım Hattı: 0 212 656 96 96 – 0 549 656 96 96

Not: Avea ve Turkcell aboneleri için kısa mesaj gönderim bedeli  1 standart SMS’tir.

Vodafone faturalı hat aboneleri de kampanyaya bağışta bulunabilir.

Kendinizi aynada görmek istediğiniz gibi görün ve nerede olmak istiyorsanız orada durun. Gelin, kadına şiddete hep birlikte hayır diyelim!

Güzelliğiniz karşısında Pastel olarak size verebileceğimiz en güzel hediyenin yine kendi güzelliğiniz olacağını biliyor; 8-9-10 Mart tarihlerinde Morhipo’da satışa sunulan Pastel ürünlerinden edinilecek gelirin %10’unu Aile İçi Şiddete Son! Kampanyası’na bağışlıyoruz.

Birlikte paylaşacağımız nice güzel yarınlara… 8 Mart Dünya Kadınlar Günümüz kutlu olsun.

Penti, her biri kendi alanında popüler Türkiye’nin 8 ünlü ismiyle bir araya gelerek   ünlülere çorap tasarlatıyor. Ünlülerin imzasını taşıyan çoraplar, aile içi şiddete maruz kalan kadınlara destek sağlıyor. Çoraplardan elde edilecek tüm gelir ise““Hürriyet Aile İçi Şiddet Acil Yardım Hattı”na bağışlanıyor. Farkındalık yaratmak, katkıda bulunmak ve aile içi şiddete son demek isteyenlere…

Çok konuşulacak tasarımlar… Anlamlı mesajlarla “Aile İçi Şiddete Son”…

Her bir ünlü, kendi düşüncelerini, zevklerini yansıttığı tasarımları ve mesajlarıyla projeye destek veriyor. Eğlenceyi, sevgiyi, duyguları ve kadına şiddeti ön plana çıkaran tasarımlar kadar ünlülerin konuyla ilgili verdiği mesajlar da bir o kadar çarpıcı ve özel…

Ayşe Arman:

Can Yücel, memeleri çıkan kızına, “Güle güle kullan” demiş. Bundan daha güzel bir laf, bir temenni düşünemiyorum. Herkesin bedenini “güle güle” kullanması dileğiyle. “Güle güle” sevişin. Suçluluk duymadan sevişin…

Berna Laçin:

Severken ve sevilirken “Şans Yoncanız” sizinle olsun

Çağatay Ulusoy:

İnsan olabilmek için… Erkek olmanın kadına el kaldırmak değil, elinden tutmak olduğunu anlatabilmek için…
Başta anneme, gelecekteki eşime, sokakta yanıma gelip sarılan teyzelere, bugünün genç kızları yarının anneleri olacak sevenlerime, kısacası etrafımızdaki tüm kadınlara olan minnetimi gösterebilmek; borcumu biraz olsun ödeyebilmek için…
Aile içi şiddet her ne kadar tüm aile bireylerinin mağduriyetini kapsasa da, mağdurların çoğunluğunu kadınlar oluşturduğu için biraz daha buna ağırlık vermek istedim…
Bu kampanya doğrultusunda elde edilecek gelirle yeni sığınma evleri oluşturulabilir,acil yardım hattına destek sağlanabilir ve belki bir çocuğun minicik bedeni, psikolojisi iyileştirilip; kendine olan güvenini, özsaygısını kaybetmekle karşı karşıya olan bir kadının elinden tutulabilir…
Ve biz belki o zaman insan oluruz…

Erdil Yaşaroğlu:

“Bu çorabı giydiğin zaman güzel ve esprili bacaklara sahip olacaksın. Tüm geliri Aile İçi Şiddet Hattı’na aktarılacağı için, bu önemli konuda çözümün parçası olmaya da katkıda bulunmuş olacaksın. Herkes bu güzel, esprili ve duyarlı kıza bayılacak… Ammaaan sen bana bakma. Çorabı alıp destek olduğun için sevindim, saçmalıyorum işte …”

Kenan Doğulu:

Bugün uyandığında dünya için, toplum için ne yaptım diye düşünme. Bu çorabı giydin ya, sessiz kalmadın, çorbada tuzun var artık. Sesini duyuramayan binlerce mağdur kadının yalnız olmadığını hissettirdin. Kadına uzanan ellere bir küçük tokat da sen attın. Hem de sadece ufak bir hareketle. Tabii her zaman daha fazlasını yapabilirsin unutma.

Kadınlar kutsaldır ve en yüce varlık anneler sevdikçe, sevildikçe daha güzel ve barışçıl insanlar getirecekler bu hayata.

Çorabını güle güle giy. Dilerim her giyişinde sende ve çevrende tatlı bir tebessüm uyandırır…

Özlem Süer:

Mevlana Celaleddin Rumi’nin dizelerinden…

Sevgide güneş gibi ol,

Dostluk ve kardeşlikte akarsu gibi ol,

Hataları örtmede gece gibi ol,

Tevazuda toprak gibi ol,

Öfkede ölü gibi ol,

Her ne olursan ol

Ya olduğun gibi görün,

Ya da göründüğün gibi ol
Şu toprağa sevgiden başka bir tohum ekmeyiz

Şu tertemiz tarlaya başka bir tohum ekmeyiz biz…

Pelin Karahan:

Sizler için çok severek yaptığım bu “tatlı” tasarımı umarım beğenirsiniz. Bu çorabı giydiğiniz her yeni gün hayatınızda yepyeni tatlarla tanışmanız dileğiyle.

Şebnem Bozoklu:

” İki çizgi çek. Kendin ve güvenin için! ”

“Hürriyet Gazetesi’nin Aile İçi Şiddete Son! Kampanyası’nın desteğiyle sahnelenen “Düğün” adlı tiyatro oyununun özel gösterimi Nişantaşı’nda ki Işık Lisesi Kampüsü’nde gerçekleştirildi. Geceye yazarlar Ahmet Ümit, Hakan Günday, Mario Levi’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda tiyatrosever katıldı. Ümit, Günday ve Levi oyun öncesi aile içi şiddet hakkında kısa bir söyleşi yaptılar.

“İYİ ERKEK” DEĞİL TÜMÜYLE NORMAL İNSAN”
Söyleşi sırasında Ahmet Ümit daha önce yine Hürriyet Gazetesi’nin düzenlediği kadına şiddete hayır konulu bir etkiliğe katıldığını belirterek şunları söyledi:

“Orada şöyle bir konu geçti. Kadına şiddete karşı çıkan “İyi erkekler”… “İyi” sıfatını kullandılar bizim için. Ben tümüyle buna karşı çıktım. “İyi erkek” falan değil tümüyle normal insan. Çünkü kadının baskı altında olduğu, özgür olmadığı bir toplumda erkeğin mutlu olması mümkün değil.”

Yazar Hakan Günday ise kadına karşı şiddet hakkında, “Temel sorun bunun sıradanlaşmış olması. Çünkü şiddet o kadar istisnai bir iletişim biçimi ki, o kadar uç bir iletişim biçimi ki, bunu sıradanlaştırmak dünyayı düz algılamak gibi bir şey” şeklinde konuştu.

Söyleşinin ardından Düğün isimli tiyatro oyunu özel gösterimi ile izleyiciler ile buluştu.

OYUN HAKKINDA
Ayşe Bayramoğlu’nun yazdığı oyununun yönetmenliğini Tilbe Saran yapıyor. Düğün’ün oyunculuklarını ise Güler Ökten, Zerrin Sümer, Tilbe Saran, Şebnem Sönmez, Evren Ercan, Serpil Göral, Eda Çatalçam ve Maria Akgüllü üstleniyor.

“Düğün”; aile yadigârı bir köşkün mutfağında bir düğün hazırlığı ile açılıyor. Gelin, gelinin annesi, anneannesi, en yakın arkadaşı, damadın annesi, damadın ablası, evin emektar yardımcısı ve düğün için ayarlanmış bir yardımcı kızın bulunduğu mutfak; oyun ilerledikçe her iki ailenin de sırlarının duyulmaya başlandığı, yıllardır görülmemiş hesapların açıldığı bir mekâna dönüşüyor.

Gülseli ÖZDEMİR- Ozan URAL- İSTANBUL- DHA

Kadına karşı şiddete hayır için buluşma

Her yıl dünyada 2 milyon kız çocuğu cinsiyet ayrımı yüzünden daha doğmadan hayata katılma şansından mahrum bırakılıyor, resmi kayıtlara göre her yıl ortalama 5.000 kadın namus cinayetlerine kurban gidiyor ve her yıl 100.000 genç kız kaçırılarak genelevlere satılıyor.  Dünya çapında 130 milyon sünnet edilmiş kız var ve her yıl buna sadece Afrika’dan 3 milyon kız daha ekleniyor.

Ya Türkiye’de? Resmi rakamlar 2005 yılında 317, 2006’da 633, 2007’de 1.011, 2008’de 806, 2009’un ilk yedi ayında 935 kadının öldürüldüğünü söylüyor. Resmi olmayan rakamlara göre ise 2011’in ilk yedi ayında 935 kadın öldürüldü.

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) ile Hürriyet Aile İçi Şiddete Son! Kampanyası’nın 2005 yılından bu yana her yıl düzenli olarak gerçekleştirdiği Aile İçi Şiddete Son Konferansı, bu yıl “Gökyüzü Herkesindir! Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele: Dünyadan Başarı Öyküleri” başlığıyla 25 Kasım Uluslararası Kadına Şiddete Hayır Günü’nde gerçekleştirilecek.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin ve Avrupa Birliği Bakanı Egemen Bağış’ın da katılımlarıyla gerçekleşecek konferans, New York Times’ın yazarları Nicholas Kristof ve Sheryl WuDunn’un yazdığı ve tüm dünyada kadına uygulanan şiddeti konu alan “Half  the Sky” adlı kitaptan esinlendi. Doğan Kitap tarafından “Gökyüzünün Yarısı” adıyla Türkçe’ye çevrilen kitabın tanıtımının da gerçekleştirileceği konferansa kitapta adlarından sıkça sözedilen Apne Aap, Equality Now ve Foundation for Local Democracy adlı sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ile Türkiye’den Hürriyet Aile İçi Şiddete Son Kampanyası, Mor Çatı ve Kamer sözcüleri de konuşmacı olarak katılacak.

Konferansa Hindistan, Bosna ve Türkiye’den de birer şiddet mağduru katılarak kişisel deneyimlerini aktaracaklar.

Türkiye’ den Örnekler Var

The New York Times yazarları Nicholas Kristof ve Sheryl WuDunn’un Çin’den Ruanda’ya, Bangladeş’den Nijerya’ya, Pakistan’dan Güney Afrika’ya, Somali’den Kongo’ya dünyanın acılarla dolu ülkelerinden bizzat topladıkları belgeler ve kişisel tanıklıklarla derledikleri kadın hikayelerini “Half the Sky” adlı kitapta topladılar.
2009’da ABD’de yayınlandıktan sonra “çok satan listelerinde” yer alan kitapta, Hindistan ve Pakistan’daki kadın cinayetlerine, Ruanda’daki toplu tecavüzlere, Afrika ülkelerindeki anne ölümlerine, Kamboçya ve Tayland’daki seks ticaretine, Çin’de kız bebeklerin öldürülmelerine ayrıntılı olarak yer veren ikili, ülkelerin yoksulluktan kurtularak gelişebilmesi için kadınların eğitilmesi ve işgücüne katılması gerektiğinin altını çiziyor.

“Half the Sky” tüm bu kara tabloya rağmen okura hem umut aşılıyor, hem de kadınların isterlerse –ve destek görürlerse– neler yapabileceklerini gösteriyor.

Doğan Kitap tarafından “Gökyüzünün Yarısı” adıyla Türkçe’ye çevrilen kitap okurunu küresel kayıtsızlığı kıracak bir adım atmaya davet ediyor.  Elif Şafak’ın önsözüyle yayımlanan Türkiye baskısında Emel Armutçu’nun kaleme aldığı aile içi şiddet öyküleri de yer alıyor.

Pulitzer Ödüllü Yazarlar

1984 yılından bu yana The New York Times’da çalışan Nicholas Kristof’un yazdığı köşe yazıları, gelişmekte olan dünyadaki sağlık, fakirlik ve cinsiyet konularına odaklandı. 150’den fazla ülkeyi gezen Kristof, meslektaşları tarafından gazeteciliğin Indiana Jones’u olarak anılıyor. Kristof, 1998 yılında meslektaşı Sheryl WuDunn ile evlendi.

O tarihten sonra birlikte çalışmaya başlayan Kristof ve WuDunn, 1989 yılındaki Tiananmen Meydanı ile ilgili yaptıkları haberlerle Pulitzer ödülü kazandılar ve ödülü kazanan ilk evli çift oldular. 2009 yılında, Kristof ve WuDunn, Dayton Literary Peace Prize’ın 2009 Yaşam Boyu Başarı Ödülü’ne değer bulundu.
“Half the Sky”ı yazma fikri 1989 Tiananmen Meydanı protestoları sırasında oluşmuştu. 500 kişinin öldüğü protestoları incelemelerinin ardından, Kristof ve WuDunn, yaklaşık 39.000 Çinli kızın her yıl, erkekler kadar gıda ve tıbbi yardım alamamalarından dolayı öldüklerini duyduklarında şok olmuşlardı. WuDunn ve Kristof, bu ölümleri, zayiat Tiananmen Meydanı’ndan daha fazla olsa dahi haber yapma imkanı bulamadılar. Bu da, Kristof’un dediğine göre, cinsiyet sorunlarında daha derine inmelerine neden oldu.

The Washington Post kitap eleştirmeni Carolyn See incelemesinde şunları yazmıştı: “Half the Sky” silahlanmaya çağrıdır, bir yardım çağrısıdır, bir katkı çağrısıdır, ama ayrıca bir gönüllülük çağrısıdır. Bu devasa insani konuda gözlerimizi açmamızı istemektedir.  Kitap bunu, zarif bir yazı dili ile ve sansasyonel olarak ilgi çekici materyalle yapmakta… Gerçekten de, bunun, incelediğim en önemli kitaplardan birisi olduğunu düşünüyorum.”

Cleveland’da, The Plain Dealer’dan bir eleştirmen de şunları söylemişti: “Rachel Carson’un “Silent Spring” kitabı kuşlarımızı kurtarmamız gerektiğini söylediğinden beri, yeryüzümüze daha iyi hizmet edebiliyoruz. ‘Half the Sky’ bu fakir kadınları bu terörlerden korumak ve ülkelerinin geleceğine dair yükseltilmesi için bizi harekete geçiren bir klasik olmak üzere.”

Karı koca Nicholas Kristof ve Sheryl WuDunn ekibi, kadın haklarını 21. yüzyılın ahlaki sorunu olarak görüyorlar. Half the Sky, fakirlik ve aşırılığın ortadan kaldırılmasında, kadınlarının güçlendirilmesinin ne derece önemli bir araç olduğunu ortaya koyuyor.

“Gökyüzünün Yarısı” kitabında adlarından sıkça söz edilen ve kadınların bireysel kurtuluş mücadelesine katılarak onlara her türlü desteği sağlayan Apnee Aap ve Equality Now’ın temsilcileri de 25 Kasım’daki konferansa katılarak birer konuşma yapacaklar.

Fahişelerin kurduğu Apne Aap, kadın kurtuluşu için savaşıyor

Gökyüzünün Yarısı kitabında adına sıkça rastlanan sivil toplum kuruluşlarından biri de Apne Aap.

Apne Aap Women Worldwide, Hindistan Mumbai’nin “kırmızı ışık” (genelevleri) bölgesinden 22 kadın tarafından hiçbir kadının satın alınamayacağı ve satılamayacağı savunusuyla kuruldu.

1992 yılından bu yana kızların ve kadınların seks kölesi yapılmalarına karşı koyan ve bunu sona erdirmek için çalışan Apne Aap’ın kurucuları ilk kez Emmy ödüllü gazeteci Ruchira Gupta’nın Nepal’den Hindistan’a kaçırılan kadınların ve kızların konu edildiği The Selling of Innocents (Masumların Satılması) belgesel filminde rol almak için bir araya geldiler.

Belgeselin çekimi sırasında kadınlar, birbirleriyle ve Ruchira’yla kurdukları ilişkiler sayesinde yaşamlarındaki dışlanmışlığı yıktılar; bu da onlara içinde bulundukları duruma karşı çıkmak için güç verdi.

Belgeselin çekimi tamamlandıktan sonra da grup, çeşitli aralıklarla bir araya gelmeye devam etti. Grup olarak hareket ettiklerinde gördükleri saygı ve toplu bir şekilde görüşmelerden aldıkları güç onlara bir yasal yapı yaratmaları için ilham verdi ve böylece Apne Aap 2002 yılında Hindistan’ın Mumbai şehrinde bir STK olarak kaydettirildi.

Takip eden yıllarda Apne Aap’ın vizyonu ve etkisi büyüdü. Fuhuş batağına saplanmış diğer kadınlara ulaştılar ve Bihar, Delhi ve Batı Bengal’de kendi kendini güçlendirme programları düzenlediler.

Dışlanmış kadınların yerel ve ulusal seviyede yasal haklarından faydalanabilmeleri için kendi kendini güçlendiren küçük gruplar halinde örgütlenen Apnee Aap, fuhuş yoluyla cinselliği satın alanları cezalandırıcı daha ağır yasalar hazırlamaları için Parlamento’ya çağrıda bulundu ve
Hindistan’daki fuhuş sistemini çökertme hedefine odaklandı.

22 kurucu kadının tamamının açlık, intihar ve AIDS’ten kaynaklanan komplikasyonlardan dolayı hayatlarını kaybetmiş olmasına rağmen, Apne Aap faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor. Ülke genelinde kendi kendini güçlendiren gruplar Apne Aap merkezlerinde buluşarak geçim kaynaklarını iyileştiriyor ve yasal haklarına ilişkin eğitim alıyorlar. Bugün Apne Aap yürüttüğü faaliyetlerle 10.000’den fazla kadına ve kıza ulaşabiliyor. Fuhuş ticaretine olan talebi durdurmak gerektiğini savunan Apne Aap, hiçbir kadının satılmadığı ya da satın alınmadığı bir geleceğin yaratılmasında erkeklerin de aktif rol alması için çalışıyor.

Her türlü ayrımcılığa ve şiddete karşı Equality Now

Equality Now, “Gökyüzünün Yarısı” kitabında önemli yer tutan STK’lardan biri. Kadınların kişisel kurtuluş mücadelelerinde son derece aktif rol alan Equality Now’ın 160 ülkede 35 binden fazla kurumsal ve bireysel üyesi bulunuyor.

Equality Now; tecavüz, aile içi şiddet, üreme hakları, kadın kaçakçılığı, kadın sünneti, ekonomik ve siyasi eşitsizlik de dahil olmak üzere her türlü şiddet ve ayrımcılığa karşı çalışıyor.

1992 yılında kurulan, Londra, Nairobi ve New York’ta ofisleri olan uluslararası bir insan hakları kuruluşu Equality Now. Dünya genelinde kadınlara ve kız çocuklarına uygulanan şiddete ve ayrımcılığa karşı çalışıyor. 160 ülkede 35 binden fazla kurumsal ve bireysel üyesi bulunan Equality Now; tecavüz, aile içi şiddet, üreme hakları, kadın ticareti, kadın sünneti ve ekonomik imkanlara ve siyasi katılıma eşit erişim haklarının engellenmesi de dahil olmak üzere her türlü şiddet ve ayrımcılıkla ilgileniyor. Odaklandığı vakalar, şiddetin ciddiyeti ve sürekliliğinin yanı sıra, kadınların lehine yapısal bir değişim yaratmaya katkıda bulunup bulunamayacağına göre seçiliyor. Ön saflarda çalışan taban kuruluşların girişimlerini uluslararası seviyeye çekmeye çalışan Equality Now, yerel ortakları Hukukta Ayrımcılık, Cinselliğe Dayalı Şiddet, Kadın Sünneti (FGM) ve İnsan Ticareti programları aracılığıyla önemli gelişmeler kaydetmeye devam ediyor.

Uyguladığı stratejiler arasında farkındalık yaratma, koalisyonlarla ortaklık kurma ve bu koalisyonları daha da geliştirme, uluslararası ve bölgesel insan hakları kanunlarını, standartlarını ve mekanizmalarını güçlendirme, stratejik davalara katılım ve yerel gruplar için finans ve kapasite oluşturma desteğini harekete geçirme bulunuyor.

Foundation of Local Democracy

Bosna merkezli bir STK

Bosna Hersek’te insan haklarını, özellikle de cinsiyete dayalı şiddet kurbanlarının haklarını korumak, iyileştirmek, topluluk ve ağ oluşturmak, geliştirmek, yani ortaklık ilişkilerine öncülük etmek, Foundation of Local Democracy’nin odak noktası.

Bosna Hersek’te kurulan Foundation of Local Democracy (Yerel Demokrasi Vakfı), farklı projeler ve programlara teknik destek ve personel desteği yaratma, koordine etme, yönetme ve temin etmede 15 yıllık deneyime sahip yerel bir sivil toplum kuruluşu. Çalışmalarının odak noktasını, insan haklarını, özellikle de cinsiyete dayalı şiddet kurbanlarının haklarını korumak, teşvik etmek ve iyileştirmek, topluluk ve ağ oluşturmak, geliştirmek, yani ortaklık ilişkilerine öncülük etmek oluşturuyor.

Böyle bir odaklanma, Vakfı devlet kurumlarının vazgeçilmez ortağı ve insan hakları alanında sistemli çözümleri başlatan ve koordine eden kuruluş haline getirdi. Yıllar içinde çeşitli sivil kuruluşlarla olduğu kadar, Çalışma, Sosyal Politika, Mülteciler ve Yerlerinden Edilmişler, İçişleri, Adalet, Eğitim ve Bilim, Vatandaşlık İşleri ve İletişim Bakanlıklarıyla ve uluslararası donörler ve kurumlarla da (EU, USAID, UNHCR, UNFPA, City of Barcelona vb.) mükemmel ortaklıklar kuran Yerel Demokrasi Vakfı, aynı zamanda cinsiyete dayalı şiddete karşı mücadeleyi temel hedefi olarak belirleyen Güvenli Ağ’ın oluşturulmasına da öncü oldu. Bosna Hersek genelinde 32 sivil toplum kuruluşundan oluşan ağ,  cinsiyete dayalı şiddetle mücadelede yerel, bölgesel ve küresel seviyede işbirliği oluşturmayı amaçlıyor. Yerel Demokrasi Vakfı bu ağı idari açıdan yönetiyor.

Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı, şiddete karşı kadın dayanışması sürdürüyor

1987 yılında Çankırı’da bir yargıcın, “kadının sırtından sopayı, karnından sıpayı eksik etmemek gerekir” diyerek bir kadının boşanma talebini reddetmesi, Türkiye’de kadın hareketine bir ivme kazandırdı. “Dayağa Karşı Kadın Dayanışması” adı altında eylemler başladı. 1989′da “Mor İğne Kampanyası”, 1990′da “Bedenimiz Bizimdir” ve boşanma eylemleri,  protesto telgrafları, mitingler, toplantılar, yayınlarla dayağı meşru sayan sisteme karşı mücadele giderek genişledi. 1989 yılı Ocak ayında şiddete maruz kalan kadınların hukuksal ve pratik destek alabilecekleri bir telefon ağı oluşturuldu. Ancak bir süre sonra dayanışma ağlarının yetmeyeceği, bir sığınağın gerekli olduğu somut biçimde ortaya çıktı. Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı, şiddetle yüz yüze olan kadınlarla dayanışmayı sürdürmek, aile içindeki şiddete karşı mücadeleyi yaygınlaştırmak amacıyla 1990 yılında kuruldu ve Türkiye’nin kadına yönelik şiddetle mücadelesinin kilometre taşı oldu.

Danışma merkezi, sığınma evi, atölye çalışmaları ve kamuoyu oluşturan faaliyetleriyle kadın mücadelesi veren Mor Çatı’nın danışma merkezine telefonla ya da yüz yüze, ortalama günde 10 başvuru geliyor. Merkez, çalışmalarını kadınlara yardım etmek değil, şiddete karşı kadın dayanışması oluşturmak, birlikte mücadele etmek üzere sürdürüyor.

Bugüne kadar 3 ayrı sığınak çalışması yürüten Mor Çatı, Mart 2009’dan bu yana bağımsız sığınak faaliyetini Şişli Belediyesi, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu gibi kuruluşlardan ve Mor Çatı dostlarından sağladığı destekle sürdürüyor. Dayanışma merkezi ve sığınakların feminist yöntemlerle yürütülmesi ile kadına yönelik şiddete karşı farkındalık yaratılması amacıyla iki ayrı tür atölye çalışması gerçekleştiriliyor.

1984′ de kurulan KAMER, 750 kadını ölümden kurtardı

1984 yılından bu yana Türkiye’nin her yerinde, özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde, her türlü şiddet ve ölüm olayının sıradan haberler arasına girmesinin sorular sordurduğu bir grup kadın tarafından kuruldu KA-MER (Kadın Merkezi). Şiddetin en fazla normalleştiği yerin evler olması ve her birinin bu şiddetin mağduru olması da “kadınlar ile birlikte, kadınlar için çalışmak” fikrine yöneltti KA-MER’i.

1996 yılında, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde 19 ayrı yerde 599 kadınla yaptığı anket çalışması, durumu açıkça gözler önüne sermişti: Kadınlar arasında okuryazarlığın azlığı, çok eşli ya da zorla evlilikler, kadınların şiddeti doğal karşılaması ve daha çok şey… Diyarbakır ve yakın çevresine hizmet vermek üzere kurulan KA-MER, bölgede yaşayan kadınlardan gelen talep üzerine, 2000 yılında Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerinin pek çok il ve ilçesinde çalışmalar başlattı. 2005 yılında; Adıyaman, Kars, Hakkari, Tunceli, Erzincan, Gaziantep, Siirt, Elazığ, Malatya’da; 2006 yılında Kilis, Iğdır, Ardahan, Muş, Ağrı, Erzurum ve Şırnak’ta Kadın Danışma Merkezleri açarak, şiddete karşı çalışan kadın merkezlerinin sayısını 21′e çıkardı. Halen Bitlis ve Van’da örgütlenme çalışmaları sürdürülüyor. Yıllar içinde vakfa dönüşen KA-MER, şiddet gören kadınlara yönelik psikolojik ve hukuki danışmanlığın yanında iş alanları yaratıyor, ayakları üzerinde durmalarını sağlıyor. Ancak özellikle bölgede çok yaygın olarak görülen namus cinayetleri konusunda deneyimli bir kuruluş. Namus cinayetlerine karşı devlet kurumlarıyla ortaklaşa, bazen bir dedektif gibi çalışan KA-MER, bugüne kadar hakkında ailesi tarafından öldürülme kararı verilmiş 750 kadını ölümden kurtardı. Destek olduğu kadınlar da kendi ayakları üzerinde durmaya başlayınca, başka kadınlara destek olmak üzere KA-MER çalışanları arasına katılıyor.

Hürriyet Acil Yardım Hattı 7 gün 24 saat hizmet veriyor

Türkiye’nin en etkili gazetesi Hürriyet’in Aile İçi Şiddete Son! Kampanyası, bir medya kuruluşunun sosyal sorumluluk projesi olarak başlattığı kampanyasını, sorunla topyekün mücadelenin vazgeçilmez bir çözüm ortağı haline getirmesinden dolayı, ilginç bir örnektir. Yedi yıldır sürdürülen kampanya, yayınları, farkındalık kampanyaları, eğitimleri, konferansları, ses getiren organizasyonları ve Türkiye’nin ilk ve tek 7 gün 24 saat açık Acil Yardım Hattı’yla aile içi şiddetin Türkiye’de bir suç olarak kabul edilmesi ve çözüm yollarının aranmasına ciddi katkılar sağladı. Konuyla ilgili çalışan sivil örgütlerle başarılı işbirliklerine imza atması, devlet yetkililerinin harekete geçirilmesi, bilinçlendirme çalışmaları, aile içi şiddetle ilgili önleme ve koruma mücadelesinde Hürriyet’i önemli bir sivil paydaş haline getirdi. Hürriyet Gazetesi, başta aile içi şiddet olmak üzere, kadınların yaşadığı tüm sorunlara karşı kurumsal bir tavır almaya, yapılan çalışmaları desteklemeye ve kamuoyu oluşturmaya devam ediyor.